Trong văn học Việt Nam có câu “nực cười châu chấu đá xe, tưởng rằng chấu ngã ai dè xe nghiêng” để nói lên quyết tâm của người yếu thế nhưng bền chí theo đuổi lý tưởng của mình vì tin việc mình làm là đúng và có chính nghĩa. Châu chấu đá xe lấy từ sự tích đi săn của vua Trang Tông nước Tề thời Chiến Quốc bên Trung Hoa. Trong quyển một của Cổ Học Tinh Hoa tác giả thuật lại sự tích đó như sau:

Một hôm Trang Công nước Tề xa giá đi săn. Xe ra khỏi thành, đi trên đường cái, có con bọ ngựa cứ đứng giữa đường giương càng chực chống lại với cái xe. Tả hữu thấy thế kêu lên rằng: “Chết! Chết!” Trang Công nghe tiếng tưởng sự gì nguy hiểm, vội vàng bắt dừng xe lại hỏi. Tả hữu thưa: “Có con bọ ngựa thấy xe sắp đến, không tránh lại giơ càng lên muốn chống lại. Giống bọ ngựa quái lạ, chỉ biết tiến lên, chớ không lui, không chịu lượng sức mình khỏe hay yếu, hễ gặp cừu địch thì xem thường, xem khinh, cứ lập tức xông vào đánh. Xin cứ để cho xe đi xem con bọ ngựa sống hay chết thế nào.”

Trang Công nói: “Hãy khoan. Giống bọ ngựa thế mà đáng kính. Giả sử bây giờ có một người bị kẻ tàn bạo hà hiếp không ngại gian nan, không sợ nguy hiểm, nhất quyết chỉ tiến lên, chọi với cường địch, chết cũng không thoái lui thì chẳng đáng nên tôn kính lắm ư?” Nói đoạn, Trang Công bảo tránh xe đi sang một bên.

Từ hôm đó bọn tướng sĩ Trang Công nghe thấy câu chuyện khi phải đi đánh giặc, là liều chết tiến lên chớ không chịu không bằng con bọ ngựa.”

Những nhà đấu tranh cho tự do và dân chủ và các tín đồ bảo vệ tín ngưỡng của mình ở Việt Nam đã và đang kiên cường giống như “châu chấu đá xe” để đối đầu với sự độc quyền cai trị của đảng Cộng Sản Việt Nam (CSVN). Nhà nước như cỗ xe và Đảng thì như người đang lái cỗ xe đó. Khác với Trang Công khâm phục sự kiên cường của con bọ ngựa né xe nhường bước, đảng Cộng Sản đã không chịu nhường bước cho những đòi hỏi chính đáng của dân oan, của các tín đồ đòi tự do tín ngưỡng, của các nhà dân chủ đòi hỏi sự công bằng và hệ thống đa đảng trong chính quyền; ngược lại, đảng Cộng Sản huy động công an các cấp thẳng tay triệt hạ những tiếng nói yêu nước.

Nổi bật trong tháng 7 năm 2012 có 2 sự kiện “bọ ngựa giơ càng tiến về phía trước,” đó là:

1) Nhà nước đàn áp hoặc kềm chế các cuộc biểu tình của quần chúng chống Trung Cộng thôn tính hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Dầu rằng Quốc Hội CSVN đã thông qua Luật Biển Việt Nam 2012 với số phiếu áp đảo 495/496, nhưng Đảng lo ngại các cuộc biểu tình lớn mạnh rồi biến ứng đổi sang chống lại chế độ và Đảng nên Đảng đã ra lệnh triệt hạ các cuộc biểu tình ngay từ trong trứng nước hoặc kềm chế không để cho cuộc biểu tình lớn mạnh vụt khỏi tầm kiểm soát. Điều này làm cho những người đấu tranh cho tự do & dân chủ cho rằng Đảng chi lo ngại cho sự độc tôn lãnh đạo của Đảng hơn là quyền lợi an ninh tối thượng của đất nước.

2) Nhà nước đàn áp cuộc biểu tình của hàng vạn giáo dân Con Cuông ở giáo phận Vinh. Đức Giám Mục Phạm Ngọc Hợp của giáo phận Vinh đã ra văn thư phản đối nhà cầm quyền đã đánh đập linh mục và đập phá ảnh tượng. Giáo dân đã trưng biểu ngữ khắp nơi cho rằng đánh đập linh mục và đập phá ảnh tưởng là phạm thánh. Lý tưởng tử vì đạo là một sức mạnh vô biên nên công an càng đàn áp thì nhiều vạn giáo dân càng tiến về phía trước bảo vệ lấy tín ngưỡng của mình.

Trong khi ở trong nước thì đàn áp nhân quyền bắt bớ giam cầm những nhà đấu tranh dân chủ và tự do tín ngưỡng thì ở ngoài, tháng 7, 2012, CSVN nộp đơn xin trở thành thành viên Ủy Ban Quốc Tế Nhân Quyền của Liên Hiệp Quốc (LHQ). Những người tranh đấu ở hải ngoại cũng kiên cường không thua gì những nhà đấu tranh dân chủ ở trong nước, họ vận động chữ ký, thành lập phái đoàn lên tiếng phản đối để LHQ không chấp nhận CSVN trở thành một thành viên của Ủy Ban Quốc Tế Nhân Quyền. Đảng CSVN căm giận những người đấu tranh ở hải ngoại lắm, nhưng không đàn áp được như cỗ xe cán bừa lên những con bọ ngựa được. Tại sao?

Những người đấu tranh ở ngoài, vì gặp đất tốt, nghĩa là, nhờ sự bảo bọc luật pháp của những quốc gia dân chủ, nên họ là châu chấu to lớn gấp trăm lần những con châu chấu ở trong nước. Vì thân hình to lớn đó của các con chấu chấu ở hải ngoại nên cỗ xe của đảng CSVN không dám cán vì cán vào thì lật xe. Thời điểm này, đảng CSVN khó có thể cho người ám sát hoặc trù dập những tiếng nói chống đối ở nước ngoài vì luật pháp nước ngoài bảo vệ họ và nếu có án mạng hoặc thương tích thì nhà cầm quyền Hà Nội gặp rắc rối về ngoại giao cũng như trở ngại đầu tư. Hơn nữa, người Việt ở hải ngoại hàng năm gởi về nước cả chục tỷ Mỹ kim như một nguồn lợi tức to lớn để thúc đẩy phát triển của đất nước thì làm sao mà Đảng không né tránh được? Thử tưởng tượng nếu Đảng không gặp sự chống đối của những người đấu tranh ở hải ngoại thì hàng năm tiền bạc và đầu tư ở nước ngoài đổ tràn vào Việt Nam biết bao nhiêu mà kể! Chính điểm này nên bằng mọi giá Đảng phải né tránh các con châu chấu khổng lồ ở hải ngoại và tìm bằng mọi cách thu phục họ.

Cuộc chiến đã qua đi 37 năm mà vết thương vẫn còn đỏ thắm cho toàn dân ở trong cũng như ngoài nước, có những người trong Đảng lên tiếng đã đến lúc Đảng hãy hành xử như Trang Công nước Tề kính phục sự kiên cường của bọ ngựa tránh xe sang một bên. Những người đó như cựu Chủ Tịch Quốc Hội Nguyễn Văn An mới đây lên tiếng hiện nay Hiến Pháp (1992) của nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam là không có chính thống vì Hiến Pháp này chỉ được soạn thảo bởi một Đảng, không phải bởi dân và do mọi thành phần dân chúng, và Đảng này ban cho mình độc quyền lãnh đạo nên ông Nguyễn Văn An yêu cầu đã đến lúc nhà nước phải tuyên bố thành lập một ủy ban soạn thảo Hiến Pháp do mọi thành phần dân tộc trong cũng như ngoài nước để rồi sau đó Quốc Hội ban hành Hiến Pháp thì may ra đất nước mới hàn gắn vết thương đau lòng đó của chiến tranh ý thức hệ và dân tộc mới có sự đoàn kết chống lại sự bành trướng của Trung Quốc.

Ông Nguyễn Văn An cho rằng Hiến Pháp năm 1946 do Chính Phủ Liên Hiệp soạn thảo còn có tính chính thống hơn Hiến Pháp năm 1992 vì còn có các đảng phái tham gia. Hiến Pháp năm 1946 sau đó đã bị đảng CSVN ém nhẹm không để Quốc Hội ban hành, sau đó, đảng Cộng Sản độc quyền soạn thảo và ban hành Hiến Pháp năm 1992 nên Hiến Pháp năm 1992 là Hiến Chương của đảng Cộng Sản hơn là Hiến Pháp của toàn dân. Tiếc rằng lời lên tiếng này của ông Nguyễn Văn An sau khi ông không còn cầm quyền và ông không còn đủ ảnh hưởng để nhiều đảng viên khác nghe theo.

Có những đảng viên đang nắm chút thực quyền muốn làm những bước đột phá. Thí dụ, cách đây 2 năm, Thứ Trưởng Ngoại Giao Đặc Trách Người Nước Ngoài là ông Nguyễn Thanh Sơn gởi văn thư cho Dân Biểu Liên Bang Cao Quang Ánh nhờ Dân Biểu Ánh tổ chức một buổi nói chuyện với đồng bào ở hải ngoại ngõ hầu xóa tan những dị biệt tìm ra những đồng thuận xây dựng đất nước vì thể chế thì nhất thời nhưng dân thì vạn đại. Lời đề nghị này đã có những suy nghĩ và những phản ứng trái chiều như sau:

1) Ông Nguyễn Thanh Sơn có được Bộ Chính Trị, Ban Bí Thư, Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng CSVN chấp thuận cho làm chuyện này không? Đảng có uỷ quyền cho ông Nguyễn Thanh Sơn toàn quyền đại diện cho Đảng để trả lời những đề tài nhậy cảm như “sự độc tài lãnh đạo của Đảng Cộng Sản là nguyên nhân đưa đến sự nghèo đói và các tệ nạn khác của đất nước?” Nhà nước có ủy quyền cho ông Nguyễn Thanh Sơn đầy đủ thẩm quyền để giải quyết và trả lời những câu hỏi như tại sao Quốc Hội xác nhận chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, dân chúng biểu tình chống sự bành trướng của Trung Quốc, thì công an lại đàn áp cuộc biểu tình?

2) Nếu được ủy quyền đầy đủ, liệu ông Nguyễn Thanh Sơn có chấp thuận nghi thức chủ và khách hay không? Ban tổ chức và quần chúng ở hải ngoại là chủ, là người Quốc Gia thì họ phải chào cờ và hát Quốc Ca Việt Nam Cộng Hòa. Ông Nguyễn Thanh Sơn là khách có thể vắng mặt đợi cho chào cờ vàng và hát quốc ca VNCH xong rồi mới vào, nhưng như thế Đảng và nhà nước có chấp thuận không? Nếu không chấp thuận thì sao tố chức đối thoại được?

3) Nếu được ủy quyền đầy đủ, ông Nguyễn Thanh Sơn có làm theo chính sách của Đảng né tránh những câu hỏi nhậy cảm, trả lời có tính cách sáo ngữ như “tôi ghi nhận những ý kiến này và sẽ về trình và thỉnh ý cấp trên” để rồi khai thác tìm chỗ thuận tiện mà người Quốc Gia cho rằng chỉ là tuyên truyền, cuối cùng cuộc đối thoại cũng chỉ là hình thức không gặt hái được một chút kết quả nào để xây dựng đất nước, ngược lại còn để lại những nghi kỵ tị hiềm và người đứng ra tổ chức lãnh đủ những búa rìu trả thù của quần chúng hải ngoại vì cho rằng ban tổ chức mở lối đưa đường cho Cộng Sản tuyên truyền và ban tổ chức là “tay sai bưng bô” của Cộng Sản. Ở hải ngoại cũng còn rất nhiều người Quốc Gia, những người đấu tranh dân chủ còn có những suy tư cũ và thành kiến rất sâu đậm khó mà xóa tan được sự nghị kỵ, họ không giống thế hệ trẻ chấp nhận “think out of the box” và chấp nhận “win-win situation,” mà chỉ chấp nhận một mất một còn, thí dụ, cuộc nói chuyện của ông Bùi Tín vào tháng 7, 2012 ở San Jose, California, một cựu đảng viên Cộng Sản đã qua Pháp tỵ nạn chính trị hơn 20 năm và đã xoay chiều chống lại đảng CSVN nhưng nhiều người Quốc Gia vẫn không tin ông và cho rằng ông chống Cộng cuội nên có những người như cụ Võ Tự Đản đã vào phòng họp để cờ Đỏ Sao Vàng xuống chà đạp và lên án ông Bùi Tín đã sát hại ông cụ thân sinh của cụ Đản vào năm 1946. Ông Bùi Tín ra về thì nhiều người kết tội những người trong Việt Học đứng ra tổ chức là những Việt gian nối giáo cho giặc mở cửa cho Cộng Sản tuyên truyền! Như thế, nếu chấp nhận đối thoại công khai, ông Nguyễn Thanh Sơn, đảng Cộng Sản, và nhà nước phải nhún nhường nhiều điều lắm thì may ra cuộc hội luận mới có kết quả đặt nền tảng cho bước kế tiếp.

4) Nếu không được ủy quyền đầy đủ thì sự đối thoại của ông Nguyễn Thanh Sơn cũng chỉ có tính cách cá nhân thì có giải quyết được gì hay không? Sau cuộc đối thoại, ông Nguyễn Thanh Sơn có thể bị Đảng kỷ luật vì đã vượt ra khỏi quy cũ của Đảng? Ở bên phía người Quốc Gia thì viễn tượng ban tổ chức bị quần chúng sỉ vả là nông nổi, thiển cận, cò mồi cho Cộng Sản nằm ngay trước mắt và uy tín của ban tổ chức cũng tiêu tan trong lòng quần chúng.

Có lẽ không tìm được câu trả lời cho những câu hỏi đó nên Dân Biểu Cao Quang Ánh đã khước từ đứng ra tổ chức cuộc đối thoại cho ông Nguyễn Thanh Sơn. Cũng chính sự khước từ này đã tạo cho đảng CSVN có cớ tuyên truyền với các đảng viên và người dân trong nước là họ có chính nghĩa nên người Quốc Gia không dám đối thoại công khai dầu rằng tổ chức ở hải ngoại là sân nhà của người Quốc Gia và được cảnh sát cũng như luật pháp địa phương bảo vệ. Có người nói cách cay đắng: “Cộng Sản tháu cáy Dân Biểu Cao Quang Ánh mà Dân Biểu Cao Quang Ánh không dám lật tẩy bắt ván cờ này vì sợ dư luận quần chúng. Lãnh đạo là phải đứng trên dư luận quần chúng thì mới là lãnh đạo giỏi.” Nếu Dân Biểu Cao Quang Ánh can đảm bắt ván cờ “lật tẩy tháu cáy” đứng mũi chịu sào tổ chức đối thoại thì sao? Mới nghe ngóng tin Dân Biểu Cao Quang Ánh về Việt Nam và có thư của ông Nguyễn Thanh Sơn nhờ tổ chức đối thoại với đồng bảo hải ngoại thì cũng đã có nhiều người đấu tranh bảo thủ lên mạng đánh cho Dân Biểu Cao Quang Ánh một trận tơi bời như “Việt gian bưng bô cho Cộng Sản, tay sai Cộng Sản” đến độ có lúc người ta tưởng nhóm này sắp tới đốt nhà ông Cao Quang Ánh và sự nghiệp chính trị của ông Ánh tưởng đã tiêu vong. Thử tưởng tượng nếu Dân Biểu Cao Quang Ánh can đảm đứng ra tổ chức cho Thứ Trưởng Nguyễn Thanh Sơn nói chuyện thì hậu quả như thế nào!! Có nhiều người trong bụng thì rất thích đến tham dự để nghe nhưng không dám đến vì sợ bị vạ lây. Chính sự sợ hãi này thì có người cho rằng nếu Dân Biểu Cao Quang Ánh có tổ chức đi nữa thì con số tham dự ở trong thì lèo tèo mà con số biểu tình ở ngoài thì đông đảo làm mất uy tín không những cho Dân Biểu Cao Quang Ánh mà còn cho chính ông Nguyễn Thanh Sơn!!

Nhưng nếu không chấp nhận thử làm một cuộc đột phá như ông Nguyễn Thanh Sơn thì sự căng thẳng hai phe sẽ kéo dài mãi làm cho tiềm lực của cả dân tộc bị dìm xuống để rồi không đủ sức chống lại sự bành trướng của Trung Quốc. Nếu lỡ Trung Quốc đem quân đánh chiếm lấy Trường Sa hoặc đánh Việt Nam trong nay mai thì sao, liệu nhà cầm quyền Hà Nội có đủ sức để đối phó Trung Quốc mà không cần sự hỗ trợ của toàn dân nhất là người Việt hải ngoại? Phe cầm quyền trong nước thì nghĩ rằng họ mạnh, họ ngồi trên cỗ xe, những nhà đấu tranh dân chủ ở trong nước thì như những con châu chấu nhỏ, những người Quốc Gia đấu tranh ở hải ngoại thì như những con châu chấu to, làm gì đi nữa cũng chẳng lung lay được chế độ, họ sợ gì, họ cần gì phải nhường bước. Còn những nhà đấu tranh cho dân chủ ở trong nước cũng như những người Quốc Gia ở hải ngoại thì cho rằng đảng CSVN phải chứng tỏ thiện chí của mình trước đi, phải trả tự do cho những nhà đấu tranh dân chủ bị bắt giam như Linh Mục Nguyễn Văn Lý, Điếu Cày, Việt Khang, v.v.. hủy bỏ những sắc lệnh và nghị quyết đàn áp tự do ngôn luận, chấp nhận đa nguyên chính trị, v.v.. còn không thì họ tiếp tục đấu tranh như những con “bọ ngựa” giương càng tiến về phía trước lao vào cỗ xe. Với não trạng của hai phe như vậy thì đi tìm sự đồng thuận để có một giải pháp cho đất nước hầu như chỉ là ảo vọng và Mẹ Việt Nam tiếp tục bị tơi tả rách nát tang thương.

Cách đây 17 năm, ngày 12 tháng 11, 1995, trong tiểu luận Con Đường Cái Quan, bình luận gia Đại Dương viết một đoạn nhận xét của ông như sau: “Các tác giả nói trên đoan chắc rằng, với xu thế thời đại, chủ nghĩa cộng sản và chế độ cộng sản tại Việt Nam tất yếu phải sụp đổ. Phần kết luận thường đính kèm lời đe dọa nếu đảng CSVN không biết điều, nhất định phải bị nhân dân lật đổ bằng bạo lực. Nghe thế ai mà không khoái. Nhưng nếu sự khoái trá chỉ để thoả mãn lòng tự ái cá nhân, vuốt ve ước vọng của người nghe thì quả thật nó chẳng giúp ích gì cho công cuộc đấu tranh vì một nước Việt Nam tự do dân chủ phú cường. Thuận theo nhận định của họ, tất nhiên công cuộc đấu tranh phải phát triển nhanh chóng. Nhưng thực tế cuộc đấu tranh tiến triển rất chậm chạp, đôi khi còn thụt lùi. Chúng ta nghĩ như thế nào về tình trạng này?” Kết luận, bình luận gia Đại Dương đề nghị những người đấu tranh cho dân chủ hãy nhìn đến thực tế và vạch ra những kế hoạch khả thi với tình hình hiện tại chớ đừng đặt ra những kế hoạch theo cảm tính thì cuộc đấu tranh sẽ không đi về đâu.

Kế hoạch thực tế hiện nay là gì? Từ năm 1995, Hoa Kỳ đã có bang giao với CSVN thì luật pháp Hoa Kỳ ngăn cấm không cho công dân của mình hoạt động hoặc kêu gọi lật đổ nhà nước mà họ có bang giao. Lúc đầu Hoa Kỳ còn làm lơ nhưng sau vụ khủng bố 9/11 năm 2001 ở New York, Hoa Kỳ đã truy tố những nhà hoạt dộng như Tướng Vang Pao của người Hmong và ông Yasseth Schlun của người Cambodia. Hoa Kỳ gởi ra một tín hiệu rất rõ ràng đó là đấu tranh trong ôn hòa, và đối thoại (hay đấu tranh nghị trường). Nếu ai hoặc lực lượng nào không đi theo sách lược này của Hoa Kỳ, khi người đó hoặc lực lượng đó lớn mạnh hoặc khi cần, Hoa Kỳ sẽ đích thân đứng ra triệt hạ cá nhân hay tổ chức đó. Một đối thủ là Cộng Sản mà người Quốc Gia chưa đủ sức đối phó thì không nên tạo thêm một đối thủ khác có sức mạnh số 1 trên thế giới như Hoa Kỳ để triệt hạ mình.

Đối thoại hay đấu tranh nghị trường không có nghĩa là đầu hàng. Kỹ thuật của đối thoại là tranh thủ phát huy chính nghĩa thu phục nhân tâm, người xưa gọi đó là “quy tâm” như cổ nhân đã nói “tiên vi công tâm hạ vi công thành.” Chân lý là sức mạnh của đối thoại vì người Việt có câu “nói phải củ cải cũng nghe.” Nhưng đối thoại như thế nào? Đối thoại thì cũng cần có tương quan lực lượng và cân sức với nhau. Đảng Cộng Sản có cần đối thoại với những lực lượng chống đối không? Dầu đảng CSVN ở thế thượng phong như ngồi trên cỗ xe nhưng đảng CSVN cũng cần đối thoại với những lực lượng chống đối vì không thể để cho xác bọ ngựa chết đầy làm kẹt bánh xe và những con châu chấu to lớn ở hải ngoại cản ngăn có thể làm nghiêng ngửa lật xe ở trong chính trường quốc tế, mỗi lần phái đoàn Cộng Sản đi công tác nước ngoài là bị biểu tình la ó phải đi cửa hậu cảm thấy nhục nhã vô cùng. Đảng CSVN cũng có nhu cầu thu hút vốn liếng và đầu tư của nước ngoài mà những châu chấu đấu tranh ở hải ngoại làm cản bước sự đầu tư của chính người Việt cũng như của những người ngoại quốc.

Lời Kết:

Đảng Cộng Sản Việt Nam hiện nay đang ở thế thượng phong như người ngồi trên cỗ xe. Ai cũng biết cơ chế của Đảng và nhà nước đã trở thành guồng máy quy cũ mà một cá nhân trong Đảng khó có thể làm gì được để thay đổi. Đã 37 năm trôi qua những tồn đọng của lịch sử do chiến tranh ý thức hệ để lại làm cho cả dân tộc tê liệt tang thương, chẳng lẽ chúng ta những người bên kia và bên này không vượt qua nổi để làm cuộc đột phá cứu nguy dân tộc? Nếu những đảng viên Cộng Sản có thật tâm muốn đất nước sớm hàn gắn vết thương chiến tranh ý thức hệ do lịch sử để lại, cách hay nhất là những đảng viên đó hãy khuyên những lãnh đạo của đảng nên có thái độ như Trang Công của nước Tề, kính trọng sự kiên trì yêu nước của những người đấu tranh, né tránh xe sang một bên, nới rộng tự do ngôn luận, đừng bắt bớ những nhà đấu tranh nữa, hãy trả tự do cho những người như linh mục Nguyễn Văn Lý, nhạc sĩ Việt Khang, nhà báo Điếu Cày, thạc sĩ Nguyễn Tiến Trung, v.v.. Họ cũng khuyên Đảng mau chấp nhận thành lập một Ủy Ban Soạn Thảo Hiến Pháp gồm đủ mọi thành phần trong và ngoài nước, song song, họ cũng nên bàn thảo với những nhà chính trị chuyên nghiệp của quốc tế để vạch ra một lộ trình tiến tới Tổng Tuyển Cử Tự Do dưới sự giám sát của quốc tế. Được như thế thì đó là sự may mắn lớn cho dân tộc Việt Nam vì đó là “sự đối thoại” của nhà cầm quyền với dân trong nước và như vậy dễ dàng mở cánh cửa đối thoại với người Việt ở hải ngoại tạo nên sự tụ hội sức mạnh toàn dân chống lại sự bành trướng của Trung Quốc mà hiện tượng Biển Đông đang là nỗi lo canh cánh bên lòng của mọi người dân Việt.

Houston ngày 27/7/2012